Mantığın dört temel ilkesi vardır. Bu ilkeler, düşünmenin ve akıl yürütmenin temel kurallarını belirler. İşte bu ilkeler:
- Özdeşlik İlkesi (A = A)
- Bir şey ne ise odur, kendisiyle özdeştir.
- Örneğin, “İnsan insandır” ifadesi bu ilkeye dayanır.
- Aynı kavram veya önerme, aynı koşullarda değişmeden kalır.
- Çelişmezlik İlkesi (A ≠ ¬A)
- Bir şey aynı anda hem kendisi hem de zıttı olamaz.
- Örneğin, “Ali aynı anda hem canlı hem de ölü olamaz.”
- Bir önermenin hem doğru hem yanlış olması imkansızdır.
- Üçüncü Halin İmkânsızlığı İlkesi (A ∨ ¬A)
- Bir önerme ya doğrudur ya da yanlıştır; üçüncü bir ihtimal yoktur.
- Örneğin, “Bu masa ya kırmızıdır ya da kırmızı değildir.”
- Arada bir seçenek olamaz; bir şey ya vardır ya da yoktur.
- Yeter-Sebep İlkesi
- Bir şeyin doğru veya yanlış olması için yeterli bir sebep olmalıdır.
- Örneğin, “Su 100°C’de kaynar” önermesi deney ve bilimsel kanıtlarla doğrulanabilir.
- Rastgele bir iddia mantıklı kabul edilmez; her düşüncenin geçerli bir gerekçesi olmalıdır.
Bu dört ilke, mantıksal düşünmenin temelini oluşturur ve doğru akıl yürütme için vazgeçilmezdir.